पुणे दि. 12 : समाजमनाला जागं करणाऱ्या लेखणीचा आवाज आज कायमचा शांत झाला. भारतीय व महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ हिंदी साहित्यिक, विचारवंत आणि मानवतावादी आचार्य रतनलाल सोनग्रा यांचे आज दुःखद निधन झाले. त्यांच्या निधनाने साहित्यविश्वावर शोककळा पसरली असून सामाजिक, शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातून तीव्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे.
आचार्य सोनग्रा हे केवळ प्रतिभावंत साहित्यिक नव्हते, तर अन्यायाविरुद्ध उभा राहणारा निर्भीड विचारवंत होते. त्यांच्या साहित्याने समाजातील वंचित, दलित, आदिवासी, कामगार आणि शोषित घटकांचे दुःख, वेदना आणि संघर्ष प्रभावीपणे मांडले. कथा, कविता, निबंध आणि समीक्षांच्या माध्यमातून त्यांनी सामाजिक विषमता, जातीय अन्याय, अंधश्रद्धा आणि मानवी मूल्यांचा ऱ्हास यावर प्रखर प्रहार केला.
त्यांच्या लेखनातील शब्द केवळ भावनांना हात घालणारे नव्हते, तर वाचकांना विचार करायला आणि प्रश्न विचारायला प्रवृत्त करणारे होते. अनेक तरुण लेखक, विद्यार्थी आणि सामाजिक कार्यकर्ते त्यांच्या विचारांनी प्रेरित झाले. समाजपरिवर्तनाची आशा आणि संघर्षाची जिद्द त्यांच्या साहित्यात ठासून भरलेली होती.
एक आदर्श शिक्षक व मार्गदर्शक म्हणूनही आचार्य सोनग्रा यांचे योगदान मोलाचे आहे. त्यांनी नवोदित लेखकांना नेहमीच साहित्याची सामाजिक जबाबदारी समजावून सांगितली. साहित्य म्हणजे केवळ शब्दांची मांडणी नसून समाज बदलण्याचे प्रभावी साधन आहे, हा विचार त्यांनी सातत्याने रुजवला.
आज त्यांच्या जाण्याने साहित्यविश्वात निर्माण झालेली पोकळी कधीही न भरून निघणारी आहे. मात्र त्यांनी निर्माण केलेले साहित्य, जागवलेली सामाजिक जाणीव आणि पेटवलेली परिवर्तनाची ज्योत सदैव तेजस्वी राहील.
आचार्य रतनलाल सोनग्रा यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली.